Tuinvriendennieuws september 2015

Tussen de buien door berichten van een fijne zomer in de Naturentuin. Met veel foto’s want als die er niet waren zou je veel moois vergeten … En een vooruitblik op het toch echt naderende najaar. De Open nazomerdag staat weer voor de deur, jullie zijn van harte uitgenodigd op zondag 20 september van 11-17 uur.

Deze zomer in de Naturentuin

Wat was het warm in de eerst helft van de zomer en ontzettend droog! In een ecologische tuin wordt niet gesproeid want de bodem is zoveel mogelijk bedekt en de planten staan op de juiste plek. Toch zag je de planten het moeilijk hebben maar waren ze ook ijzersterk. Op de bijenberg staan ze een halve meter boven het maaiveld en verder van het grondwater af wat ontzettend gedaald was. Maar ook daar is het allemaal gelukt, je krijgt echt respect voor de natuur die het zelf regelt. In de moestuin was dat moeilijker en zijn er veel planten (meest eenjarigen) doorgeschoten ondanks af en toe een gieter water. Niet zo erg. Verder zijn er sinds half juni weer konijnen, dat is wel erg maar pas in het najaar kunnen we op zoek naar de doorgangetjes in de omheining.

We begonnen in juni met de Ecotuindagen, 2 middagen vol geïnteresseerden Ecotuinders, weer erg gezellig en leuke reacties. Daarna is de groei in de tuin van juni een van de mooiste, nog vol belofte voor de zomer maar ook een hele grote frisse diversiteit aan planten en bloemen. Vanaf de eerste dag van de zomervakantie zijn er veel kinderen naar de tuin gekomen voor het Kabouterpad en de Ontdektocht. Kleintjes schreven briefjes voor de kabouter of maakte een bordje eten in de moestuin of een vaasje bloemen. En jong en oud ging op pad met een ontdekmandje met zoekkaarten en vangspullen, want met de kinderen kwamen de enthousiaste (groot-)ouders. We hebben al een hele lijst van dieren die er ontdekt zijn. De poelslakken in de vijver zijn wel favoriet want ze zijn in grote hoeveelheden aanwezig en makkelijk te vangen.

De fruitoogst was prima, veel bessen en pruimen van 2 bomen. De lekkere handappel Santana is helaas bijna helemaal opgegeten door de wespen. Er was een nest wat we later weggehaald hebben. Nog een heel vervelende verrassing was de door de storm scheef gewaaide Robinia achter het afdak. Heel spannend en door van Helvoirt snel weggezaagd. Jammer maar noodzakelijk.

De logerende bosuil uit het vogelasiel was onverwacht leuk. Door Anita van de uilenwerkgroep van IVN-Oisterwijk gebracht om te wennen aan de vrijheid. Hij heeft 2 nachten in de bosuilenkast doorgebracht en is daarna weggevlogen.

Nieuw zijn de betonnen stapstenen in de vorm van een boomschijf om de bodem in de borders te ontzien. Vanaf de Open nazomerdag te koop. Op de foto verder nog een gouden tor, prachtige grote kever, die zich te goed deed aan de pruimen, net als de hoornaars, hele grote wespen.
En zo kwamen we aan het einde van de zomer, de laatste dagen veel buien en een lage temperatuur. Maar we hebben vast nog een mooie nazomer en herfst voor de boeg, zoals voorgaande jaren …

Het tuinleven van september, oktober, november

Hoewel veel mensen denken dat na de zomer het moois in de tuin wel afgelopen zal zijn, is dat in de Naturentuin toch niet het geval. We verheugen ons op de herfstasters in allerlei kleuren en vormen. De allereerste begint in augustus en dit loopt door tot november. Rudbeckia en leverkruid bloeien ook vooral in september en oktober en op warme dagen trekken ze vele insecten en vooral vlinders. De najaarsversie van het landkaartje (donker) en de dagpauwoog en atalanta vliegen nog lang door. Van de dagpauwoog is bekend dat ie hier overwintert maar ook de atalanta schijnt dit vanwege de warme winters steeds vaker te doen ipv naar Afrika de vliegen. Eind september hebben we weer een nachtvlinderavond, vorig jaar zagen we het donsvlindertje, ook het rupsje hadden we overdag al gezien.

Op het (overrijpe) fruit komen soms muisjes af die dronken worden van de gisting en zich dan makkelijk laten fotograferen. De bijen zijn vanaf het midden van de zomer al met hun wintervoorraad bezig, maar ook de hommels verzamelen bergen stuifmeel, zoals die in de hibiscus cannabis. Er komt weer een overvloed aan paddenstoelen, heel leuk en onverwacht, daar hoef je niets voor te doen. Vorig jaar hadden we voor het eerst de geschubde inktzwam, ben benieuwd of die dit jaar ook weer terugkomt.

Wat betreft de oogst verheug ik me op een geweldige voorraad moesappels, de bomen zijn flink gestut en eentje hangt bijna op de grond. De kweeperen zijn met de forse regen voor een deel onrijp afgevallen. Ook de mispel hangt vol maar die hebben we vorig jaar voor het eerst eens geproefd en de smaak viel tegen. Op de nazomerdag kan ik de jam laten proeven aan wie wil. Er is ook al een paar weken een mooie oogst aan allerlei zaadjes. We gebruiken ze volgend jaar en ze zijn voor de liefhebbers te koop. Op de foto de zaadjes van de witte viool, loodgrijs, mooi hè. Wat betreft de yacon en kaapse bes, dat zal veel minder zijn dan vorig jaar, daarvoor is het weer deze zomer te wisselvalig geweest. Maar de mooie gele bloemetjes van de kaapse bes zijn er al, een plaatje.

Op zeker moment gaat het blad aan het verkleuren na vochtig en koud weer, de kardinaalsmuts is een van de eerste, de kleine oranje besjes met dat harde rose is een feestelijke combinatie. En als je dan ’s morgens in de mist aankomt is de herfst wel echt begonnen. Naarmate de nachten kouder worden is er steeds meer blad te harken, we gebruiken het als winterbedekking en als bodembedekking in de bessenkooi. Na de eerste nachtvorst ondergaat de tuin een metamorfose, al het eenjarige spul hangt slap en rond die tijd wordt er veel gerooid en opgeruimd. Dat lijkt nu nog ver weg, eerst nog lekker genieten van de rijkdom van de herfst.

De agenda van deze herfst

20 september Open nazomerdag
25 september Nachtvlinderavond
26 september ochtend: KNNVexcursie plant-dierrelaties
3 oktober ochtend en lunch: wandelarrangement ism Klooster Nieuwkerk
4 oktober ochtend: Samen zingen
10 oktober ochtend en lunch: fietsarrangement ism Bioboerderij ’t Schop in Hilvarenbeek
27 november laatste open vrijdagmiddag

Wat wordt er gezegd over de herfst

Tot slot nog een aardigheidje in de vorm van oude weer- of natuurspreuken. Vaak gestoeld op ervaring maar toch wel leuk om te kijken of het ook dit jaar klopt. Nu vooral voorspellingen voor de winter, vroeger natuurlijk belangrijker dan nu.